|
|
 |
Halk Sağlığı Köşesi
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinin
(KKKA) etkeni nedir?
Bunyaviridae ailesinden Nairovirüs Grubundan bir virüsle hastalık oluşur.
Kırım-Kongo Kanamalı
Ateşi nasıl bir hastalıktır?
Ateş, cilt içi ve diğer alanlarda kanama gibi bulgular ile seyreden kenelerin taşıdığı bir virüsle bulaşan hayvan kaynaklı bir enfeksiyondur. Tedavide ilerlemeler kaydedilse de bu enfeksiyon sonucu ölüm oranları son derece yüksektir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi
hastalığı hangi ülkelerde görülmektedir?
Hastalık ilk kez 1944’lü yıllarda Kırım bölgesinde tanımlanmış ve Kırım Kanamalı Ateşi adı verilmiştir. Kongo virüsü ise 1956 yılında Zaire’ de ateşli bir hastada saptanmıştır. 1969 yılında bu ikisinin aynı virüs olduğu gösterilmiş ve hastalık Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi olarak adlandırılmıştır.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi bugüne
kadar hangi ülkelerde tanımlanmıştır?
Hastalık Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da çok yaygındır. Son yıllarda Kosova, Arnavutluk, İran, Pakistan ve Güney Afrika’dan tek tek vakalar ve salgınlar bildirilmektedir.
Ülkemizde ise ilk kez 2002 yılında bahar ve yaz aylarında bazı illerimizde görülmüş ve Sağlık Bakanlığı’nın yapmış olduğu çalışmalar neticesinde hastalığın Kırım - Kongo Kanamalı Ateşi olduğu doğrulanmıştır.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi etkeni
insanlara nasıl bulaşmaktadır?
Bulaşmada
aracı olan bir etken var mıdır?
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüsü genellikle insanlara Hyalomma cinsi keneler ile bulaşmaktadır. Virüs; sığır, koyun, keçi, yabani tavşan ve tilki gibi hayvanlarda tespit edilmiştir.
Virüs, sığır ve koyun gibi hayvanlarda belirtisiz enfeksiyon ve bir hafta kadar süren geçici viremi (kanda virüsün bulunması) oluştururken, insanlarda hastalığa neden olmaktadır. İnsanlar virüsü ya enfekte kenelerin ısırması ile, ya da enfekte hayvanların kesilmesi sırasında hayvana ait kan ve dokulara temas ile almaktadır. Ayrıca hastalık hastalara ait kan veya hastanın kan içeren atıklarıyla direkt temas sonucu da bulaşabilmektedir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi neden
son yıllarda daha çok duyulmaktadır?
Kırım’daki ilk salgının İkinci Dünya Savaşı yıllarında görülmüş olması kene ile enfekte olmuş bölgelerin tarıma açılması nedeniyle oluştuğunu düşündürtmektedir. Ayrıca Sovyetler Birliği ve Bulgaristan’da olan salgınlarda ise ziraatçılık ve hayvancılıktaki değişmelerin rol oynadığı belirtilmektedir. Doğu Avrupa ve Asya’daki Kırım-Kongo Kanamalı Ateş salgınlarının genellikle insanlar tarafından oluşturulan çevresel şartlara bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi
için kimler risk atındadır?
Hastalık mevsimsel özellik göstermektedir. Genel olarak Haziran ve Eylül ayları arası dönemde sıktır. Hastalık için çiftlik çalışanları, çobanlar, kasaplar, mezbaha çalışanları ve hayvancılık ile uğraşanlar, veterinerler, hasta hayvan ile teması olan ve akut hastalarla temas olasılığı bulunan salgın bölgelerde görev yapan sağlık personeli, askerler ve kamp yapanlar yüksek risk altındadır.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüs
bulaştıktan kaç gün sonra ortaya çıkar?
Kuluçka süresi virüsün alınma şekline göre değişmektedir. Kene ısırmasından sonra ortalama 1-3 gün olmakla birlikte 10 güne kadar da uzayabilir. Virüsü içeren kan ve kan ürünleri ile temastan sonra genel olarak bu süre 6-7 gündür.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinde
belirtiler nelerdir?
İnsanlarda hastalık ateş, üşüme-titreme yaygın kas ağrıları, bulantı-kusma, ishal, yüzde kızarıklık, karaciğerde büyüme ve kanama ile kendini gösterir.
Ateş, kırıklık, kas ağrısı, iştahsızlık, baş ağrısı, aşırı duyarlılık, sırt ağrısı, kol ve bacaklarda ağrı, mide bölgesinde ağrı, bel bölgesinde ağrı gibi belirtiler ile ani olarak başlamaktadır. Bazen bu bulgulara kusma, karın ağrısı ve ishal ilave olabilmektedir.
Gövde ve ekstremitelerde cilt içi kanama görülebilir. Burun kanaması ve değişik alanlarda kanamalar olabilir. Karaciğerde iltihaplanma bulgusu genel olarak bulunmakla birlikte karaciğer büyümüş ve hassas olabilir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinin
tanısı nasıl konulur?
Kanda virüse karşı oluşan antikorların taranması tanı için en sık kullanılan yöntemdir. Bu göstergeler hastalığın başlangıcından sonra 6. günden itibaren belirlenebilir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi
nasıl kontrol edilir ve nasıl korunulur?
Hastalığın bulaşmasında keneler önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle kene mücadelesi önemlidir fakat oldukça da zordur. Keneler yumurta dönemleri dışında yaşamlarını kan emerek devam ettirirler. İnsanlar kenelerden uzak tutulabilir ise bulaşma önlenebilir. Bu nedenle de mümkün olduğu kadar kenelerin bulunduğu alanlardan kaçınmak gerekir. Kenelerin bulunduğu alanlara gidildiği zaman vücut belli aralıklarla kene yönünden aranmalıdır. Vücuda yapışmış keneler uygun bir şekilde (kene ezilmeden ve ağız kısmı koparılmadan) alınmalıdır. Çeşitli nedenlerle kenelerin bulundukları alanlara gidenler (piknik, av ya da görevleri gereği) döndükleri zaman kene yönünden mutlaka aranmalıdır. Kenelerin yoğun olabileceği çalı, çırpı ve gür ot bulunan alanlardan uzak durulmalı, bu gibi alanlara çıplak ayak ya da kısa giysiler ile gidilmemelidir. Bu alanlara av ya da görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri ya da pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları koruyucu olabilir.
İnsan ve hayvanları kene yapışmasından korumak için böcek kovucular kullanılabilir.
|
|
|
 |
 |
|
© , Biruni Laboratuvarı - Her hakkı saklıdır. |
|
|
|
