|
|
 |
Halk Sağlığı Köşesi
HIV ( Human Immun Deficiency Virüs) adı verilen mikroorganizma tarafından bulaştırılan , ölümcül ve bulaşıcı bir hastalığa verilen addır. AIDS kelimesi, Acquired Immuno Deficiency Syndrome kelimelerinin baş harflerinden oluşmuştur. Bu kelime, infeksiyonlara karşı koymada ve hastalıklarla savaşmada yetersizlik anlamına gelir.
AIDS; çağımızın salgını olarak bilinir.Maalesef ilk tespit edildiği yıldan günümüze kadar tüm dünyada büyük bir hızla yayılmış ve yayılmaya da devam etmektedir.Dünya sağlık örgütünün aralık 2004 verilerine göre dünyada 44.5 milyon kişi HIV / AIDS hastalığı ile beraber yaşamaktadır.Günde 14.000, yani dakikada 10 kişi bu sayıya ilave olmaktadır.
Ülkemizde ilk defa 1985 yılında iki HIV / AIDS vakası olduğu bildirilmiş ;sonraki yıllarda vakaların sayısı giderek artma göstermiştir.Sağlık Bakanlığı Haziran 2004 verilerine göre ülkemizde 1802 HIV / AIDS hastası bulunmaktadır.
NASIL BULAŞIR ?
HIV enfeksiyonu, hem kadınlarda hem de erkeklerde, her yaşta, her ırkta görülebilir.
Virüs;
• Korunmasız yapılan her türlü cinsel temasla
• Kan ve kan ürünleri ile
• Anneden bebeğe gebelikte ve emzirme sırasında bulaşabilir.
Bu yolların dışında, el sıkışmakla,sarılmakla,aynı yerde oturmakla,aynı havayı solumakla,aynı tabaktan yemek yemekle, aynı çatal-kaşık-bıçak-bardağı- telefonu-kitabı-defteri kullanmakla,aynı saunayı,havuzu,banyoyu,tuvaleti paylaşmakla, giysileri ortak kullanmakla,ter,idrar, dışkı ile sivrisinek ,arı ve böcek sokmasıyla, kapı kolları, yatak çarşafları,paralar,sabunlar aracılığıyle HIV bulaşmamaktadır.
HASTALIK ORTAYA ÇIKMADAN VİRÜS TAŞINIP TAŞINMADIĞI ÖĞRENİLEBİLİR Mİ ?
Bir insanın kanında virüs bulunup bulunmadığı kan testiyle belli olur.Ancak testin `pozitif`olması yani kanda `virüs var` denilebilmesi ve sonuçlardan emin olunabilmesi için, bulaşma şüphesinin olduğu olaydan 3 ay ve 6 ay sonra test yapılması gerekir.Olaydan 6 ay sonra yapılan test de `negatif` sonuçlanırsa, kişinin vürüsü almadığı kabul edilir.
Test olarak en sık `ELISA` testi kullanılır. ELISA testinin bir kez `pozitif` sonuç vermesi tanı için yeterli sayılamaz.Mutlaka ikinci bir kez kan alınarak kontrol edilmesi ve ayrıca başka bir yöntemle `doğrulama testi` yapılması gerekir.İki kez yapılan ELISA testi ve doğrulama testi `pozitif ` sonuçlanırsa,`HIV-pozitif` denir.Bu kişi virüsü taşımaktadır. Hastalığı başkalarına kan ve cinsel ilişki yoluyla bulaştırabilir ama AIDS hastası değildir.
HIV pozitif ile AIDS aynı şey demek değildir. AIDS diyebilmek için, HIV pozitif olamak yani virüsü taşımak ve aynı zamanda hastalık belirtilerini de göstermek gerekir.
BELİRTİLERİ NELERDİR ?
Virüsün bulaştığı kişi hemen hasta olmaz. Virüsün bulaşmasında en az 2-6 hafta sonra bazı insanlarda ateş, boğaz enfeksiyonu,boyundaki bezelerde şişme, deri döküntüsü gibi beliritler görülebilir.Bu belirtiler birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Çoğu kişide bu beliritler bile görülmez. Virüsü taşıyan bir çok kişide hiç bir hastalık belirtisi yoktur.Bu belirtisiz dönem 10 yıl kadar sürebilir.
Hiç bir hastalık belirtisi göstermeden bu insanlar, yıllarca kan ve cinsel ilişki yoluyla virüsü bulaştırabilirler.
AIDS belitilerini üç grupta toplayabiliriz:
• Sistemik belirtiler : Sebebi belirlenemeyen ve 3 haftada uzun süre devam eden yüksek ateş,ishal, aşırı kilo kaybı, koltuk altlarında ve boyundaki bezelerin büyümesi,ağızda sık tekraralayan ve iyileşmeyen beyaz plaklar ( pamukçuk )
• Fırsatçı enfeksiyonlar :Alışılagelmiş etkenlere bağlı olmayan zatürree,menenjit,beyin apsesi,ishal ve deri infeksiyonları
• Fırsatçı tümörler, lenfoma,Kaposi sarkomu, jinekolojik bölgede veye makat bölgesinde tümörler
AIDS TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ ?
Erken tanı, savunma sistemleri tam olarak işlemez hale gelmeden müdahale olanağı tanır.Bu sayede hastalıksız süre uzatılmış olur.Günümüzde, aşısı halen olamamsına rağmen , AIDS tedavisinde kullanılan ilaçlar vardır. Bu ilaçlar, HIV taşıyıcılığını ortadan kaldırmaz ama hastalık beliritlerinin ortaya çıkmasını önler veya geciktirir. AIDS aşamasına gelmiş hastalarda da beliritlerin ortadan kalkmasını sağlar.Tedavi altındaki hastalar, normal yaşamlarını sürdürebilir, günlük işlerini yapabilirler.
HIV pozitif olduğunu öğrenen kişi, hastalığının hangi aşamada olduğunu, ve tedavi olanakalrını öğrenmek için, bu konda deneyimli bir merkeze başvurmalıdır.
Tüm infeksiyon hastalıkları gibi AIDS de önlenebilir bir hastalıktır. Eğitim ile bu hastalığın bulaşma yollarını ve hastalıktan korunma yollarını öğrenmek, öğretmek ve kalıcı davranış modelleri belirlemek gerekir.HIV ile enfekte kişlerin toplumdan soyutlanmaları gerekmez. Önemli olan hep beraber elele vererek yaşamayı ve bu hastalıkla beraber mücadele etmeyi öğrenmektir. Bilinçli ve güvenilir bir cinsel yaşam, tek eşlilik, emniyetli ken ürünlerinin kullanılması ile ömür boyu bu hastalıktan korunmak mümkündür.
|
|
|
 |
 |
|
© , Biruni Laboratuvarı - Her hakkı saklıdır. |
|
|
|
