Haberler
   Halk Sağlığı Bültenleri
   Halk Sağlığı Köşesi
   Bilimsel Bültenler






HALK SAĞLIĞI BÜLTENLERİ

TOPLUMDA ÇOCUK BAKIMI VE SAĞLIĞI


Her çocuk kendine özgü bir kişilik ile doğar. Çocuğu tanımak çok önemlidir. Anne ve babalık güzel ama icrası en zor meslektir. Çoğu düşüncenin aksine çocuğun gereksinimlerine duyarlı olmak onu şımartmaz, aksine güvende hissetmesini sağlar. Çocuk bakımında anne ve baba birlikte görev alırsa çocuklar daha güvenli ve daha dışa dönük yetişir. Baba ilk aylarda anneye destek olmalı ve daha sonraki yıllarda bizzat çocuk bakımında yer almalıdır. Çocukların yetiştirilmeleri sırasında bazı noktalara dikkat edilmelidir. Çocukların yetiştirildiği ortamda kesinlikle sigara içilmemelidir. Sağlıklı taşıma ve yatış pozisyonlarına dikkat edilmelidir. Bebekler ilk 3 ayda sırt üstü yatırılmalıdır. Bebekler arabada özel koltuklarında ve tercihen arka koltukta seyahat ettirilmelidir.

Bebeklere sık banyo yaptırılmalıdır. Bebek bezi 4 saatte bir değiştirilmelidir. Bebeklerin iç çamaşırları sabun tozu ile yıkanmalıdır. Bebek bezine bağlı pişik gelişimini önlemek için çocuklarda sıklıkla bez değiştirilmelidir. Özel temizlik bezi kullanılmamalıdır. Su ile temizliğe dikkat edilmelidir. Bebekler ilk 6 ayda yalnız anne sütü ile beslenir. Daha sonra uygun ek besinlere başlanarak anne sütü ile beslenmeye 2 yaşına kadar devam edilir. Doğumdan itibaren en az 2 yaşına kadar günde 400 ünite D vitamini verilmelidir.

Anne sütü ile beslenme sırasında emzirmenin sıklığı ve süresi bebeğin isteğine göre ayarlanmalıdır. Bebeğin tartı alımı yakından izlenmelidir. Bebek ayda en az 500 gr tartı aldığında, 15. günde doğum kilosuna ulaştığında veya günde 5-6 kez idrar yaptığında “yeterli anne sütü alıyor” demektir.

Süt yapımı annenin beslenmesinden etkilenmez; bebeğin emmesinden, memelerin boşaltılmasından etkilenir. Süt yapımını artıran faktör bebeğin doğru teknik ve sık aralıklarla emzirilmesidir. Kullanılan bazı ilaçlar, yorgunluk ve sigara süt yapımını azaltır.

Bebeklerde 7-12 aylık dönemde oluşan değişikliklere anne ve babanın bilinçli yaklaşması çok önemlidir. Ek besinlerin başlanması ve doğru beslenme davranışının gelişmesi (mama iskemlesi, bağımsızlık gelişmesi), uyku düzeninin sağlanması, diş bakımı ve erken çocukluk dönemi eğitiminin başlanması gereklidir. İkinci 6 ayda bebeklerde tartı alımı azalır. Bir yaşında bebekler daha hareketli olup, daha az yemek yiyecekler ve kilo almaları yavaşlayacaktır. Bebeklerin hareketlenmesi ile birlikte ev içi kazaların oluşma riski artacaktır. Anne ve babaların bu konuda bilinçli olması gerekir. Yürüteç kazalara yol açacağından önerilmemektedir.

Bebeklerde gece gündüz kavramı 1. ayın sonunda gelişmeye başlar. Sağlıklı miadında doğan bebekler ancak 3. ay civarında gece 5 saat kesintisiz uyuyabilirler. Bebekte ilk dişin ortalama çıkma yaşı 5-8 aydır. Diş sürümü 2.5-3 yaşına kadar devam eder. Toplam süt dişi sayısı 20’dir. Flor desteğine, gerektiği takdirde 6. aydan sonra başlanır. Erken çocukluk döneminde eğitim önemlidir. İlk 6 ayda bebeklerin enfeksiyondan korunması için aşılar ve anne sütüne ağırlık verilmelidir. Ek beslenmeye başlanıldığında doğru beslenme davranışı kazandırmak için çocuklar mutlaka mama iskemlesine oturtulmalıdır. Beslenme ve uyku çocukların en önemli bağımsızlık alanlarıdır. Bağımsızlık istekleri göz ardı edilmemelidir. D vitamini, multivitamin veya demir takviyesine beslenme durumuna göre karar verilir. Erişkin beslenme tipine 2 yaştan sonra geçilir. Her besin grubundan tüketilmelidir. 4-6 yaşta riskli gruptaki çocuklarda yağ tüketimi önemlidir. Çocuklarda taze meyve ve sebze tüketimi alerjik hastalıkların görülme sıklığını azaltır. Hazır besinler kısıtlı tüketilmeli ve yiyeceklerdeki katkı maddelerine dikkat edilmelidir.

Çocuklarda öğün ve uyku saatlerinin belirli olması önemlidir. Çocuğun hayatında disiplin önemlidir. Sınırların tutarlı, net ve ısrarlı bir şekilde konması önemlidir. Çocuğun iletişim isteğine karşılık verilmelidir. Çocuk yürümeye başladıktan 6 ay sonra ve sosyal olarak kendini hazır hissettiğinde tuvalet eğitimi verilmelidir. Çocukta okul öncesi eğitim 3 yaşından sonra başlatılmalıdır.

Özdeğer, çocuk sağlığında önemli bir yer tutar ve çocukluk ve erişkinlik döneminde ilişkilerin gelişmesini etkiler. Çocukları aktif olarak dinlemek, pozitif bir dil kullanmak, cesaretlendirmek, yeri geldiğinde övmek, sorumluluk vermek ve başkalarına yardım etmesini sağlamak çocukta özdeğerin olumlu gelişmesini sağlar. Çocukların tutum ve davranışlarını belirleyen en önemli 3 etmen; arkadaş, anne-baba ve televizyondur. Anne-baba çocuğun arkadaş edinmesine, arkadaş seçmesine aktif olarak katılmalıdır. Bu çocukluk döneminden başlayarak ergenlik döneminin ilk yıllarına kadar devam eder. Çocuğun okul hayatı döneminde okul çalışmalarının yakından izlenmesi, evde rahat çalışabileceği bir ortamın sağlanması önemlidir. Okul başarısızlığı olan çocuklarda görme ve işitme ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir. Çocuklar konuşmak istedikleri zaman onları dinlemek gerekir.

Ergenlik dönemi çocuklar için bir kriz dönemi olup, ani hormon değişikliklerinin yaşandığı bir evredir. Ergenlik döneminde vücut gelişimi ve olgunlaşma 21 yaşına kadar devam eder. Ergenlik dönemiyle birlikte çocuk toplum içerisinde bir birey olarak yer almaya başlar. Bu bakımdan ergenlik gibi zor bir dönemle mümkün olduğu kadar rahat baş edebilmesi ergenin çocukluk dönemini nasıl geçirdiği çok önemlidir.
 
© , Biruni Laboratuvarı - Her hakkı saklıdır.