|
|
 |
HALK SAĞLIĞI BÜLTENLERİ
PROSTAT HASTALIKLARI
 Prostat erkeklerde bulunan kestane büyüklüğünde bir salgı bezidir. Mesanenin altında, rektumun
(makat) önünde yer alır. Prostat bezinin tam ortasında üretra denilen mesaneden idrarı boşaltmaya
yarayan kanal yer alır. Prostat büyürse içinden geçen üretrayı sıkıştırarak idrar akışını
zorlaştırabilir hatta tamamen durdurabilir. Bu nedenle prostat kanserinin en sık belirtilerinden
birisi idrar yapmakta güçlüktür.
Prostat Nedir?
Prostatit, prostat bezinin iltihabıdır. Akut ve kronik bakteriyel prostatit, prostat bezine
enfekte idrarın prostat kanalları boyunca taşınması ile oluşur. Bakteriyel prostatit bulaşıcı
değildir ve cinsel yolla geçmez. Bazı tıbbi müdahaleler (idrar kateteri takma,vb.) bakteriyel
prostatit riskini artırır. Kronik bakteriyel kaynaklı olmayan prostatitlere sıklıkla chlamydia
ve mycoplazma yol açar. Bu mikroorganizmalar cinsel ilişkiyle geçebilir.
Prostatit'de Bulgular Nelerdir?
Akut bakteriyel prostatit'de ateş, titreme, idrarda şiddetli yanma ve mesaneyi (idrar kesesi)
boşaltmada yetersizlik sık karşılaşılan yakınmalardır.
Kronik bakteri kaynaklı prostatit'de idrarda yanma; sık idrara çıkma; testislerde, makat
bölgesinde, sırtta ağrı ve ağrılı ejakulasyon (idrar ve sprem atılımı) olur.
Kronik bakteriyel olmayan prostatit'de sık ve ağrılı idrar yapma, ağrılı ejakulasyon ile
mesane, testis ve peniste ağrı olur.
Prostatit Nasıl Tedavi Edilir?
Doğru tanı tedavide ana faktördür. Şikayetler geçse bile tedaviye devam edilmelidir.
Prostatit'li hastalar prostat kanseri için bir risk taşımazlar. Prostatit'li kişi
uygun tedavi ile normal hayatını sürdürür.
Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) Nedir?
Erkeklerde yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan iyi huylu prostat büyümesidir.
Benign Prostat Hiperplazisi için Risk Faktörleri Nelerdir?
İlerleyen yaş, hipertansiyon ve ailede BPH öyküsü risk faktörleri arasında yer alır.
BPH'da Bulgular Nelerdir?
Prostat büyümesi idrar akışını engelleyici bazı bulgulara yol açar. En sık rastlanan
belirti özellikle geceleri mesaneyi sık boşaltma isteğine bağlı olarak sık idrara çıkmadır.
Bekleyerek idrar yapma, kesik kesik idrar yapma, idrar sonunda damlama, idrar akış
hızındaki azalma, idrarda yanma ve idrarı bekletememe sık rastlanan diğer bulgulardır.
BPH'da Tanı Nasıl Konur?
Parmakla rektal muayene, kanda PSA testi, üriner sistem ultrasonografisi, idrar akış
hızı testi ile tanı konur.
BPH; 51-60 arası erkeklerde %50; 80 yaşın üzerindeki erkeklerde %90 oranında görülür.
BPH KANSER DEĞİLDİR! BPH, kansere neden olmaz. Hem prostat kanseri hem de BPH birlikte olabilir.
Prostat Kanseri Nedir?
 Bütün vücut dokularında hücreler kendilerini belirli bir kontrol mekanizması içerisinde
yenilerler. Kontrol dışı çoğalan hücreler tümör adı verilen hücre topluluklarını oluşturur.
Bazı tümörler büyümelerine karşılık köken aldıkları dokuda sınırlı kalırlar ve komşu organlara
ilerlemezler. Bunlara benign (selim, iyi huylu) tümörler denir. Bazı tümörler ise kan ve
lenf dolaşımı ile köken aldıkları yerlerden uzaktaki organlara sıçrayabilirler. Bu tür tümörlere
malign (habis, kötü huylu) tümör ya da kanser denir. Kanser hücreleri köken aldıkları malign
tümörden ayrılabilir, vücutta dolaşarak yeni yerleştikleri yerlerde çoğalabilirler. Bu şekilde
köken aldıkları organ dışına sıçramış ve oralarda büyümekte olan tümörlere metastaz denir.
Prostat Kanseri için Risk Faktörleri Nelerdir?
Prostat kanseri, ileri yaş erkeklerin bir hastalığı olup 40 yaşın altında nadiren görülür.
Yaş arttıkça prostat kanseri gelişme riski artar. Prostat kanserlerinin %85'i 65 yaşın
üzerindeki erkeklerde saptanır. Amerika Birleşik Devletlerinde 60-80 yaş grubunda prostat kanseri
sıklığının her yedi erkekte bir görülme oranına dek yükseldiği saptanmıştır. Prostat kanseri
erkeklerde en sık görülen kanser türüdür. Prostat kanseri erkeklerde ölüme neden olan kanserler
arasında akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Belirli bölgelerde ve belirli ırklarda çok değişik oranlarda görülmesi, ailesel yatkınlık ve
diyetin önemli bir rolü olduğunu göstermektedir.
Birinci derece yakınlarında prostat kanseri olanların prostat kanserine yakalanma olasılığının
normalden 2-11 kat fazla olduğu saptanmıştır.
Prostat kanserinin yüksek yağ içerikli diyetle beslenme alışkanlığı olan toplumlarda daha sık
olduğu, soya ürünlerinin bol tüketildiği uzak doğu ülkelerinde ise daha az görüldüğü gözlenmiştir.
Ayrıca vitamin E, selenyum, özellikle domateste bol bulunan bir antioksidan madde olan likofen
ve yeşil çay tüketiminin prostat kanseri olasılığını azalttığı öne sürülmektedir.
Bulgular Nelerdir?
Erken dönemlerde hiçbir yakınmaya neden olmayabilir. İlerleyen dönemde idrar yapma zorlukları,
idrarda kan görülmesi gibi prostatın büyümesine bağlı yakınmalar ile karın alt kısımlarında,
bacaklarda, belde ağrılar ve kilo kaybı gibi tümörün yayılımına ait yakınmalara neden olur.
Tanı Nasıl Konur?
Makattan parmakla yapılan rektal muayene ve laboratuar testi olarak PSA tanıda en önemli iki araçtır.
PSA (Prostat Spesifik Antijen) prostat bezinde üretilen bir maddedir. Prostat bezi ile ilgili
bir bozukluk olduğunda kan PSA düzeyinde artış olur. PSA yüksekliğinin tek nedeni prostat
kanseri değildir. İyi huylu prostat büyümesi ve prostat iltihapları da PSA'yı yükseltir.
Prostat kanseri çok sinsi seyreder. Birçok hastada hiçbir belirti vermediği gibi hiçbir yakınmaya
da yol açmayabilir. 50 yaş üzerindeki sağlıklı erkeklerin yılda bir kez rektal muayene olmaları ve
PSA testi yaptırmaları önerilir. Ailesinde prostat kanseri öyküsü olanların 40 yaşından itibaren bu
kontrolleri yaptırmaları gerekmektedir. Rektal muayene ile ancak belirli bir boyuta ulaşmış prostat
saptanabilir. Erken dönemde PSA bakılması erken tanı açısından çok önemlidir.
Prostat Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Prostat kanserinde hastalık ilerledikçe tedavinin başarı yüzdesi düşer. Erken evredeki prostat
kanserinde tümörlü bölge çıkartılır. Tamamen iyileşme şansı vardır. Prostat kanserinin tam olarak
tedavisi hastalığın erken dönemde yakalanması ile mümkündür.
|
|
|
 |
 |
|
© , Biruni Laboratuvarı - Her hakkı saklıdır. |
|
|
|
