|
 |
HALK SAĞLIĞI BÜLTENLERİ
ENFEKSİYÖZ MONONÜKLEOZ
(ÖPÜCÜK HASTALIĞI)
 ETKENİ
Enfeksiyöz mononükleoz ( EMN ) , bir virüs hastalığıdır. Bu hastalığın etkeni olan virüs ; Epstein – Barr virüs
( EBV ) ‘tür.Genellikle “uçuk” olarak bilinen , deri belirtilerine yol açan hastalığın etkeni olan “HERPES VİRÜS”
lerle aynı ailedendir. Söz konusu virüs enfeksiyöz mononükleoz dışında Burkitt lenfoma olarak bilinen bir kan
hastalığının ve burun-yutak ( nazofarenks) bölgesinde bir kanserin de meydana gelmesine neden olabilir.
GÖRÜLME YAŞI , SIKLIĞI
EMN ;her ne kadar küçük çocuklarda ve yaşlılarda görülebilirse de ; özellikle erken çocukluk çağının ve gençlerin hastalığıdır.
Yılın her ayında ve her iki cinste de eşit sıklıkta görülür.
Çocukluk çağında genellikle sessiz olarak enfeksiyon geçirilir , yaş ilerledikçe belirtili seyretme
olasılığı artar. Gelişmekte olan ülkelerde 2 yaşın üzerindeki çocukların yaklaşık % 90’nı bu hastalığı
geçirdiklerini gösteren koruyucu hücreleri taşırlar ve yapılan testlerde antikorları pozitif olarak
saptanır. Bizim toplumumuzda erişkin yaş grubunda hastalığı geçirmiş olanların oranı yaklaşık %80-85
civarındadır.
BULAŞMA YOLLARI
Virüs , insandan insana sıklıkla , virüs çıkaran kişilerin boğaz salgılarıyla yakın temas
sonucu , ağız yolu ile ve öpüşme ile geçer. Bu nedenle bazen “öpücük hastalığı” olarak da
adlandırılır.Tam kan ve kan ürünleri , organ nakli ile de geçebileceği bilinmektedir.
Cinsel yol ile bulaş konusunda kesinlik yoktur.
HASTALIĞIN BELİRTİLERİ
Vücuda alındıktan sonra çocuklarda yaklaşık 10-14 gün , erişkinde 30-50 gün kuluçka dönemi
geçer ve sonra hastalık belirtileri başlar. Ortalama bir hafta süren halsizlik,iştahsızlık ,
bulantı , sigaradan tiksinme, karında dolgunluk hissi , kas ağrıları , göz ardında ağrı ,
üşüme , titreme , ateş basması gibi şikayetleri takiben ; yüksek ateş , boğaz ağrısı , lenf
bezlerinde şişme , bademcik iltihabı , larenjit , kulak iltihabı , karın ağrısı ve ishal
şeklindeki tipik belirtiler başlar. Hastaların %90’nından fazlasında özellikle öğleden sonra
başlayan ve 38-40 0C civarında seyreden ateş şikayeti vardır. Bazı hastalarda damakta ya
da gövdede , kol ve bacakların üst kısımlarında döküntü gözlenebilir. Yine hastaların bir
kısmında dalak ve karaciğer büyüyebilir. Hastalığın seyri sırasında kan hücrelerinde de
değişiklikler olabilir.
TANI
Gençlerde yorgunluk , membranlı bademcik ve farenks iltihabı ve lenf bezlerinde
şişme bu hastalık için tipiktir. Yine de bu klasik muayene bulguları her hastada görülmeyebilir.
O zaman laboratuvar testleri ile de tanıyı kesinleştirmek mümkündür. Tam kan sayımı , karaciğer
enzimleri ile birlikte hastalığın etkenine yönelik özel antikorların kanda tespitini sağlayan
testler istenebilir. Belirtilerin başlamasından sonraki 2 hafta içinde kanda hastalığa özgü
antikorların tespit edilmesi ; tanıyı kesinleştirir.
HASTALIĞIN SONLANIŞI
Hastaların çoğu , sonrasında başka bir hastalık oluşmadan 2-3 hafta içinde kendiliğinden
iyileşirler. 40 yaşın üzerindekilerde hastalık daha ağır seyredebilir ve daha uzun sürebilir.
TEDAVİ
EMN’da daha çok destekleyici tedavi , hastalığın ilk 2-3 haftasında yatak istirahatı önerilir.
Eğer bir başka bakteriyel enfeksiyon bu hastalık tablosuna eklenmezse , antibiyotik kullanmaya
gerek yoktur.Döküntü olasılığını artırabildiği için özellikle ampisilin kullanımından kaçınılmalıdır.
BAĞIŞIKLIK
Enfeksiyöz mononükleoz ( EMN ) , bir kez geçirilmekle , hayat boyu süren kalıcı bağışıklık bırakır.
KORUNMA YOLLARI
İnsandan insana bulaşması için çok yakın temas gerektiğinden , EMN’lu hastaların sağlam kişilerden
ayrılmalarına gerek yoktur. Ancak virüsün , hastalık geçtikten sonra aylarca kişinin kanında kalabileceği
olasılığı düşünülerek hastaların en az 6 ay süre ile kan vermemeleri doğrudur. Ayrıca çok nadir olarak
görülebilen dalak yırtılmasından korunmak amacıyla , hastalığın geçirildiği dönemde spor yapılması engellenmelidir.
Bu hastalıktan korunmak için kullanılacak aşı ile ilgili çalışmalar , halen sürmektedir.
|
|
|
 |
 |
|
© , Biruni Laboratuvarı - Her hakkı saklıdır. |
|
|
|
